Najczęściej zadawane pytania

© Michał Gwiżdż



1. Czy znany jest lek na chorobę Alzheimera?

Zgodnie z obecnym stanem wiedzy medycznej jesteśmy w stanie opóźnić przebieg choroby, ale nie jesteśmy w stanie go całkowicie zatrzymać. W dużych ośrodkach laboratoryjnych na całym świecie trwają poszukiwania rozwiązania tego problemu. Wyróżniamy dwa oddziaływania na chorego, oba opóźniające rozwój choroby: farmakologiczne i terapeutyczne. Do tego ostatniego zaliczamy m. in. terapię zajęciową, grupową, muzykoterapię, ćwiczenia fizyczne i inne.

2. Jaka jest różnica pomiędzy chorobą Alzheimera, a zespołem otępiennym?

Choroba Alzheimera stanowi najczęstszą przyczynę zespołu otępiennego (otępienia) w wieku podeszłym. Otępienie zgodnie z klasyfikacją Światowej Organizacji Zdrowia jest przewlekłą chorobą mózgu, w której dochodzi do zaburzeń funkcji pamięci (krótkotrwałej i długotrwałej), myślenia, orientacji w czasie i miejscu, rozumienia, zdolność językowych, uczenia się. Zaburzeniu podlegają również: emocjonalność osoby chorej oraz jej zachowanie. Tym samym zespół otępienny jest jednostką szerszą wobec choroby Alzheimera.

3. Jak długo trwa choroba?

Bardzo różnie u różnych osób. Bywa tak, że postępuje bardzo szybko lub zatrzymuje się nagle, bez widocznych zmian na danym etapie. Przestrzegam przed sugerowaniem się danymi statystycznymi, bowiem zawsze są one UŚREDNIENIEM pewnych wyników. Wiek zachorowania, przebyte urazy i choroby, rodzaj prowadzonej terapii i przyjmowane leki oraz wiele innych czynników wpływają na przebieg choroby.

4. Kiedy choroba może się pojawić?

Choroba alzheimera jest zaburzeniem wieku podeszłego: przeciętnie określa się początek przedziału zapadalności na 65 rok życia, choć zdarzają się przypadki zachorowania w wieku wcześniejszym. Prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzenia rośnie wraz z wiekiem.

5. Jakie są pierwsze objawy?

To najczęściej zaburzenia procesów poznawczych: pamięci, uwagi, postrzegania, orientacji, zapamiętywania itd. Często towarzyszą tym symptomom zmiany w strefie emocjonalnej (np. przygnębienie, wycofanie, napady agresji itd.): co wymaga sprawdzenia czy nie mamy do czynienia z depresją lub innymi zaburzeniami i obszarze zachowania: (np. chowanie przedmiotów, brak logiki w działaniu, jak wybieranie się do domu będąc w nim, nierozpoznawanie znajomych osób i inne). Początek choroby zwykle jest bagatelizowany przez otocznie, ponieważ są to pojedyncze symptomy. Dopiero ich nasilenie zwraca uwagę bliskich, że „coś jest nie w porządku”. Jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości najlepiej udać się do lekarza w celu ich wyjaśnienia.

6. Do kogo się zwrócić w razie podejrzenia choroby?

Do lekarza neurologa lub psychiatry, najlepiej o specjalności geriatrycznej. Do pierwszego specjalisty wymagane jest skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu, do drugiego można zgłaszać się bezpośrednio.

7. Jakich błędów unikać w kontakcie z chorym?

Przede wszystkim każdy opiekun powinien zrozumieć, że wszelkie próby logicznego argumentowania, namawiania, przedstawiania „za” i „przeciw” NIE przyniosą oczekiwanych rezultatów, czyli zmiany zachowania chorego. Bardzo często zdarza się, że opiekunowie i bliscy traktują chorego, jakby był zdrowym człowiekiem, któremu należy „tylko” wytłumaczyć, że jego postępowanie jest niewłaściwe, lub wystarczy pokazać, jak powinien się zachować. Niestety, takie działanie skazane jest na porażkę, co wynika ze specyfiki choroby. Osoba chora najczęściej nie pamięta naszych wskazówek czy przestróg. Drugi poważny błąd to wyręczanie chorego w jego codziennych czynnościach. Towarzyszą temu uzasadnienia typu: „bo jest chory”, „bo tak będzie łatwiej lub szybciej”, „bo nie mam już siły tłumaczyć” itd. Należy pamiętać że wszelkie próby wyręczania w wykonywaniu zadań lub czynności, które osoba chora jest jeszcze w stanie sama wykonać, powodują szybki zanik tych zdolności. Wyjaśnię to na przykładzie: lepiej jest poświecić więcej czasu na czynność ubierania podsuwając określone części garderoby, niż wkładać je choremu bez jego udziału. Tym samym nie przyspieszy to stanu, w którym chory będzie zdany już tylko na naszą pomoc, ale pozwoli zachować dłużej umiejętność wykonania tej czynności. Na koniec chcę podkreślić, że warto pamiętać, iż w skomplikowanym procesie opieki nad chorym nie da się uniknąć błędów, ponieważ są one jego częścią. Można natomiast nauczyć się je pokonywać.

8. W jaki sposób reagować na nieprawdziwe stwierdzenia chorego?

Generalna zasada głosi, że nie należy utwierdzać chorego w fałszywych przekonaniach niezgodnych z rzeczywistością. Czasem specyfika choroby wymaga zastosowania pewnych wybiegów lub technik. Trudno tu rozpatrywać ogólne przypadki, ponieważ charakter choroby stwarza różne problemy u poszczególnych osób. Ze względu na wkraczanie w obszar etyki i własnego sumienia każdy przypadek należy potraktować indywidualnie. Dobrze jest w takich przypadkach skontaktować się z psychologiem, lekarzem innymi opiekunami mającymi doświadczenie w pracy z osobami chorymi.

9. Jak mogę poradzić sobie własnymi emocjami (lękiem, agresją, poczuciem winy itd.) związanymi z opieką nad chorym?

Należy pamiętać, że w praktyce niezwykle rzadko udaje się jednej osobie unieść cały ciężar opieki nad chorym. Można nawet powiedzieć, że choroba, co najmniej w takim samym stopniu dotyczy opiekuna, jak i chorego. Dlatego niezwykle ważne jest poszukiwanie WSZELKICH MOŻLIWYCH FORM POMOCY. Zarówno u rodziny, jak i instytucji do tego powołanych (Ośrodki Opieki Społecznej, organizacje alzheimerowskie, Domy Opieki i inne) Pozwoli to na odciążenie opiekuna, który często pracuje „36 godzin na dobę”, nierzadko samemu będąc chorym lub wymagającym opieki. Dobrze jest wyzbyć się wstydu przed poproszeniem innych o pomoc. Pomóc w tym może świadomość, że jeśli tego nie zrobimy na początku, w konsekwencji może być za późno. Proszę pamiętać, że efektywny opiekun to opiekun wypoczęty. Bezwzględnie należy zadbać o własną higienę psychiczną i wypoczynek (nawet kilka godzin w trakcie tygodnia bez konieczności ciągłej uwagi skierowanej na chorego działa regeneracyjnie). Bez tego bardzo szybko może nastąpić wypalenie, frustracja, choroby związane z nadmiarem stresu. Umiejętności radzenia sobie z trudnymi emocjami u każdego przejawiają się w odmienny sposób. Niemniej, większość opiekunów narażona jest na uczucia złości, agresji czy żalu związanego z chorobą lub zachowaniem bliskiej osoby. W poradzeniu sobie z tym ułatwia kontakt z psychologiem lub grupą wsparcia dla opiekunów (takie grupy działają często przy stowarzyszeniach alzheimerowskich).

10. Kiedy powinienem skorzystać z usług instytucji oferujących opiekę całodobową (Domów Opieki)?

Opieka nad chorym mimo zachowania wszystkich powyższych zasad może w pewnym momencie osiągnąć punkt krytyczny. Oznacza to, że rodzina, bliscy, doraźne wsparcie instytucjonalne może okazać się niewystarczające. Dochodzi wtedy do rozważenia opcji umieszczenia osoby chorej w domu opieki. Zwykle jest to bardzo trudna decyzja, którą należy szczegółowo rozważyć. W tym przypadku również korzystną okazać się może konsultacja psychologiczna. Specyfika domów opieki jest bardzo zróżnicowana. W momencie podjęcia decyzji o umieszczeniu chorego w takiej placówce zalecam osobiste odwiedziny różnych miejsc, wczucie się w klimat w nich panujący, rozmowę z personelem, chorymi (jeśli jest to możliwe). Uprzednie sprawdzenie miejsca gdzie na stałe znajdować będzie się nasz bliski upewni nas, że ma on zagwarantowaną w pełni sumienną opiekę, a nam da poczucie, że wybraliśmy optymalne dla niego miejsce.

11. Czy istnieją inne możliwości zajęcia się chorym niż domy opieki?

Tak. Przykładem mogą być Środowiskowe Domy Samopomocy, jak nasz krakowski, pełniący rolę placówki dziennego pobytu. Oznacza to, że chorzy przebywają w niej od poniedziałku do piątku w trybie ośmiogodzinnym. Każdego dnia spędzają czas razem, bez opiekunów, pod okiem wykwalifikowanego personelu, biorąc udział w terapii zajęciowej, ćwiczeniach ruchowych i innych formach terapii. Ze względu na rodzaj przeprowadzanych ćwiczeń ta forma pomocy nie nadaje się dla wszystkich chorych. W celu zasięgnięcia szczegółowych informacji prosimy o kontakt z naszym ośrodkiem. Wszystkie dane kontaktowe znajdziecie Państwo na naszej stronie.

statystyka